Tedavi Planınız Birçok Faktöre Bağlı Olarak Değişkenlik Gösterir

Birçok hipertiroid tedavisi günümüzde mevcuttur. Sizin için en iyi plan semptomlarınıza, hipertiroidinizin sebebine ve sizin hangi tedaviye daha sıcak baktığınıza bağlı olarak değişir. En etkili tedavi yöntemini belirlerken doktorunuz tıbbı geçmişinizi, fiziksel muayenenizi ve teşhis için yapılan testlerinizi önünde bulunduracaktır.

Hipertiroidin en yaygın tedavi yöntemleri aşağıdaki gibidir:

 

  • Antitiroid İlaçlar: Antitiroid ilaçlar (bazen anti-tiroid olarak yazılır) tiroidin aşırı miktarda T3 ve T4 üretmesini engeller. Amerika’da kullanılan 2 tür antitiroid ilaç tedavisi vardır: Propilturasil(PTU) ve Metimazol (Tapazol olarak da bilinir). Semptomlarınız 3 ay içinde hafifler ama bir yıldan daha fazla süre tedaviye devam etmek gerekir (git gide azalıp son bulması için). Bu iki tedavi direkt olarak tiroid bezinin T3 ve T4 üretimini durdurmayı amaçlar.

     

    Bazen doktorunuz ayrıca beta-bloker adı verilen ve bütün bedeninizi etkileyen üçüncü tür bir ilaç (propranolol veya metoprolol gibi) reçete edebilir. Hipertansiyon ve kalpte ritim bozukluğu için kullanılan ilaç sınıfında aittir.

     

    Hipertiroid bazı hastalarda kalp atışının tehlikeli derecede artmasına neden olur. Bu durumlarda doktorunuz kalp ritminizi azaltmak için beta-bloker reçete edebilir. Ama beta-blokerler herkes için uygun değildir; eğer astımınız ya da diyabetiniz varsa bu hastalıkları tetikleyebilir.

     
  • Radyoaktif İyot: Ağızdan alınır ve tiroid bezi tarafından emilir. Radyoaktif iyot yavaş yavaş tiroidinizi yok eder. Bu da zamanla hipertiroid semptomlarını azaltır. Bu tedavi hastalığı kalıcı olarak iyileştirmede çok başarılıdır ve vücudun diğer bölgelerinde yan etki nadiren görülür. Bazı kişilerde tedavinin tekrarlanması gerekebilir. Ama artık tiroidiniz olmayacağından, eksik tiroid hormonunu telafi etmek için hormon takviye tedavisi görmeniz gerekir.
  • Ameliyat: Tiroid bezinin kısmen ya da tamamen alınmasına tiroidektomi adı verilir. Deneyimli bir cerrah tarafından yapıldığında tiroidektomi oldukça güvenli ve etkili bir ameliyattır.

     

    Her ameliyatta olduğu gibi bu ameliyatın da bazı riskleri vardır. Ses tellerinde ve paratiroid bezlerinde hasar bu risklerden bazılarıdır.

     

     

    Ameliyat, hipertiroidin belli türleri için önerilir. Bunlardan bazıları gözlerde değişikliğin görüldüğü (egzoftalmos) Grave’s hastalığı ve nodüler tiroid guatrıdır. Radyoaktif iyot ile birlikte büyük ihtimalle sağlıklı tiroid hormonu seviyelerine kavuşmak için tiroid takviye tedavisi görmeniz gerekecektir.

     

    Tedavinizi seçerken tüm riskleri, avantajları ve yan etkileri doktorunuzla konuştuğunuzdan emin olun. Yukardaki tedavilerden her birinin ayrı bir risk ve fayda dengesi vardır ve hangisinin sizin için daha avantajlı olduğuna karar vermek için doktorunuzla değerlendirme yapmalısınız. Hipertiroid tedavisinin asıl amacı tiroid hormonlarını azaltarak sağlıklı bir seviyeye çekmektir. Bu denge vücudunuzun en iyi şekilde çalışması açısından oldukça önemlidir.

     

    Hipertiroidin yaygın görülen her türü için etkili bir tedavi yöntemi mevcuttur. Bazı hipertiroid semptomları (kalbin hızlı atması ve titreme gibi aşırı tiroid hormonu salgılanmasının kalp ve sinir sistemine etkileri olarak görülen semptomlar)  beta-blokerler(propranolol veya inderal gibi) sayesinde birkaç saat içinde iyileştirilebilir.

     

    Bu ilaçların tiroid bezi üzerinde direkt etkisi bulunmaz ancak semptomlar üzerinde oldukça etkilidir; yani beta-blokerler hipertiroidi tedavi etmez ve üretilen tiroid hormonu miktarını da azaltmaz, sadece bazı semptomları hafifletirler. Hipertiroidin geçici türlerine sahip olan hastalar için (tiroidit ya da aşırı tiroid tedavisi) beta-bloker tedavisi tek başına çözüm olabilir. Tiroidit (tiroid bezinin iltihaplanması) çözüldüğünde ve yok olduğunda hastanın ilaç tedavisi sonlandırılabilir.

     

    Anti-tiroid İlaçlar

    Grave’s hastalığı veya toksik nodüler guatr gibi hipertiroidin kalıcı türlerine sahip olan hastalar için anti-tiroid ilaçlar sıklıkla kullanılır. Bu ilaç tedavisinin asıl amacı tiroidin hormon üretmesini engellemektir. Kategorideki yaygın iki ilaç metimazol ve propilturasildir (PTU) ve her ikisi de tiroid bezinin hormon üretimi işlemine müdahale etme yetisine sahiptir. Resimde görüldüğü gibi bazı hormonlar üretilir ancak tiroid daha az etkin hale gelir. Düzenli alındığında bu ilaçlar hastalığı birkaç haftada kontrol altına alabilecek kadar etkilidirler.

     

    Anti-tiroid ilaçların kızarıklık, kaşıntı, ateş gibi yan etkileri oldukça nadir görülür. Bazen hastalarda karaciğer iltihaplanması veya antikor yetmezliği gelişebilir; bu durumda eğer deride sararma, yüksek ateş ya da şiddetli boğaz ağrısı görülüyorsa ilacı bırakmalı ve acilen doktorla iletişime geçilmelidir. Anti-tiroid ilaçların başlıca dezavantajı hipertiroidin sonradan geri gelmesidir. Bu sebepten ötürü hipertiroid hastalarına genellikle tiroid bezinin aşırı hormon üretmesi problemini kalıcı olarak çözecek bir tedavi önerilir.

     

    Radyoaktif İyot Tedavisi

    Radyoaktif iyot en yaygın kullanılan kalıcı hipertiroid tedavisidir. Bu tedavi, tiroid hücrelerinin vücutta iyot emebilme özelliğine sahip tek hücre türü olmasından yararlanır. Hatta tiroid hormonları bu konuda ustadırlar.

    Radyoaktif iyot yoluyla iyotu emen tiroid hücreleri hasar görür ya da ölür. İyot vücuttaki başka türde hücreler tarafından emilmediği için çok az radyasyona maruz kalınır ve yan etki de görülmez. Radyoaktif iyot ağız yoluyla alınabilir ve hastaneye yatmanız gerekmez. Bu tedavi yöntemiyle tiroid bir iki ayda öldürülür ama radyoaktif ilaçların vücudu tamamen terk etmesi birkaç günde gerçekleşir. Hastaların büyük çoğunluğunda tek doz radyoaktif iyot tedavi için yeterli olur.

     

    Radyoaktif iyot tedavisinin tek yaygın yan etkisi tiroid bezinin normalden az çalışmasıdır. Yani buradaki problem aslında radyoaktif iyotun çok fazla tiroid hücresini öldürmesi ve bunun sonucunda yetersiz tiroid hormonu salgılanmasına bağlı olarak hipotiroid oluşumudur. Hipertiroid için uygulanan radyoaktif iyot tedavisinin tiroid bezinde veya vücudun başka bir kısmında kanser oluşumuna sebep olduğuna dair herhangi bir kanıt yoktur. Kadınlarda doğurganlığı azaltma veya sağlıklı bir bebek dünyaya getirmesine engel olması da söz konusu değildir. Radyoaktif iyotun (izotoplar) farklı türleri olduğunu bilmek gerekir. Tiroid taramalarında (iyot taramalarında) kullanılan tür aşağıda gösterildiği gibi çok az radyoaktif özellik gösterir ve tiroid hücrelerini öldürmez.

     

    Tiroid Bezi veya Nodülün Ameliyatla Alınması

    Hipertiroidin bir başka kalıcı çözümü de tiroid bezinin tamamen ya da kısmen alınmasıdır.  Ameliyat diğer seçenekler kadar yaygın kullanılmaz çünkü hipertiroidin yaygın görülen türlerinin sebebi genellikle tiroid bezinin tamamının aşırı miktarda hormon üretmesidir(Grave’s hastalığı) ve yukarda açıklanan seçenekler vakaların çoğunda hastalığı tedavi edebilmektedir.

    Ameliyatla tiroid bezlerini aldırmaları gereken Grave’s hastaları olsa da (herhangi bir sebepten ötürü ilaçları kaldıramama veya radyoaktif iyotu reddetme sebebiyle) diğer nedenlerden kaynaklanan hipertiroid için erken evrede ameliyat daha iyi bir seçenek olabilir.

    Burada sağ tiroid lobunun alt kısmında sıcak nodülün sebep olduğu bir hipertiroid vakasını görüyoruz. Nodülün yerine bağlı olarak, cerrah solda gösterilen tiroid lobunun alt kısmını veya ikinci fotoğrafta görüldüğü gibi sıcak nodülün üzerinde bulunduğu lobun tamamını ameliyatla alabilir. Bu işlem uzun vadeli bir çözüm getirecektir.

    Doktorların çoğu hastalarını ameliyattan bir sonraki sabah (23 saatlik istirahat ile) tahliye ettikleri için tirod ameliyatı sonrası hastanede yatma endişesi büyük oranda ortadan kalkmış durumda. Bu süre hastanın genel sağlık durumu, yaşı ve başka faktörlere bağlı olarak değişir. Tiroidin bir kısmının alındığı ameliyatlarda hasta ameliyattan birkaç saat sonra bile evine gidebilir. Cerrahların çoğu genellikle hastanın tiroid ameliyatı için uyutulmasını gerekli görse de bazıları da lokal anestezi altında tirodin bir kısmını alabilirler. Bunun gibi daha küçük çaplı ameliyatlarda hastanın daha az şikayeti olur.

     

Ameliyatın muhtemel bir dezavantajı sinirler ve gırtlağın (rekürren larengeal sinir) da içinde bulunduğu boyun bölgesindeki bazı çevre yapılara zarar verme riskidir. Bunun olma ihtimali yaklaşık %1’dir. Radyoaktid iyot tedavisindeki gibi ameliyat sonrası genellikle hipotiroid oluşur. Tiroid bezinin tamamı alındığında bu durum kaçınılmazdır ancak lobektomide de görülebilir. Fazla çalışan tiroid bezine uygulanan tedavi sonrası oluşan hipotiroid kolaylıkla teşhis edilip levotiroksin ile etkin bir şekilde tedavi edilebilir. Levotiroksin tiroid hormonu açığını tamamen kapatır ve her gün yalnızca bir hap ile hastanın herhangi bir yan etki veya komplikasyon ile karşılaşmaksızın hayatını sürdürmesini sağlar.